Size Özel

Okul Döneminde Ağız ve Diş Sağlığı

Okul Döneminde Ağız ve Diş Sağlığı

Okul döneminde her şey bir düzene giriyor. Sabah kalkma saatinden kahvaltı etme, akşam yemeği ve yatağa gidiş zamanına kadar herşeyin zamanı hemen hemen belli. Bu sayede okul döneminde diş çürüklerinden korunma çok daha kolay oluyor. Çünkü her gün belli saatte kahvaltı eden ve yemek yiyen bir çocuğun diş çürüğünün başlıca nedenlerinden olan ara öğün tüketim sıklığı çok daha az olur.
 
Ayrıca sabahları servise yetişmek zorunda olmaları, akşam da ödevleri bitirip erkenden yatağa gitmeleri gerektiğinden yemek yeme süreleri de daha kısa olmaktadır. Bu da yiyeceklerin dişle temas süresinin azalmasını sağlar. Bilindiği gibi çocuklar sofradan kalkıp gidip gelerek yemek yemeyi veya televizyon izlerken çok uzun süre yiyecekleri ağızda tutmayı severler. Diş çürüğü oluşumunda büyük etkisi olan bu durumla okul döneminde daha az karşılaşıyoruz. Tabii burada öğün sonralarında diş fırçalama çok önemli. Sabah kahvaltı sonrası ve akşam yemek sonrasında düzenli ve doğru bir yöntemle dişler fırçalandığı sürece diş çürüğü oluşumunun önüne geçmek kesinlikle mümkün olabilmektedir.
 
Sabah kahvaltıda mutlaka pekmez, bal, kakaolu veya sade süt gibi çürük yapıcı gıdalar sıklıkla tüketilir. Tüm gün dişler üzerinde kalan bu gıdaların artıkları kısa sürede çürük oluşumuna neden olabilmektedir. Bu nedenle okul döneminde sabah trafiği evde ne kadar yoğun olursa olsun kahvaltı sonrasında dişler mutlaka fırçalanarak evden çıkılmalıdır. Bazı çocuklar kahvaltısını okulda yaptığı için sabah evden çıkarken diş fırçalamasına gerek olmadığı düşünülür. Ancak gece boyunca diş üzerinde biriken plağın dişlerin fırçalanmasıyla uzaklaştırılması sayesinde sonradan okulda yapılan kahvaltıda karbonhidratla plak diş yüzeyinde birleşemeyeceği için çürük oluşum riski azalmış olmaktadır. Ayrıca sabahları dişlerin fırçalanması mutlaka geliştirilmesi gereken bir alışkanlık olduğundan kahvaltı yapsın ya da yapmasın dişlerini fırçalamaya bu dönemde alışan bir çocuk, bu alışkanlığını ömür boyu devam ettirecektir.
 
Akşam yemeğinden sonra da dişlerin fırçalanması çok önemlidir. Okul döneminde akşamları erken yatıldığından akşam yemeğinin yenilmesi, ödevlerin yapılması, ertesi güne okul çantasının hazırlanması derken çoğu zaman diş fırçalamaya vakit bulunamaz. Ancak dişler fırçalanmadığında sabaha kadar diş yüzeyinde kalan yiyecek artıkları, uyku sırasında tükürük akışı da çok azaldığından çürük oluşumunu hızlandırmaktadır. Sadece 2 dakikamızı alacak olan diş fırçalama yapılmadığında, oluşan diş çürüklerinin tedavisi için birçok saatin diş hekimi koltuğunda geçirilmesi gerekebiliyor. Gece boyunca diş çürüğünün oluşmaması için sadece yatmadan hemen önce dişlerin fırçalanması yeterli olmaz. Dikkat edilmesi gereken birkaç önemli nokta daha vardır:
 
Gece yatmadan önce süt içme alışkanlığı olan çocuklarda içilen sütün dişler fırçalansa bile tamamen diş yüzeyinden uzaklaştırılması zordur. Bu nedenle sütün yatmadan en az 1 saat önce içilmesi ve dişlerin sütü içtikten sonra fırçalanması gerekir. Hatta mümkünse çocuğunuzun süt içme alışkanlığını gündüz saatlerine kaydırıp yatmadan önce içirmemeniz ağız ve diş sağlığı açısından büyük önem taşır.
 
Okul döneminde grip vb hastalıklara yakalanma riski de yüksektir. Bu nedenle çocuklar, antibiyotik, ateş düşürücü veya vitamin gibi şurupları sıklıkla içmek zorunda kalırlar. Çoğu zaman yapılan hata dişler fırçalanır, pijamalar giyilir ve yatağa girdikten sonra şurup içirilir. Ancak çocuk şuruplarının içerisine içimlerini kolaylaştırmak için çoğu zaman şeker katılmaktadır. Bu nedenle çocuğunuza şurup verdiğinizde şekerli bir meyve suyu vermiş gibi düşünebilirsiniz. Çünkü bu ilaçlar da diş yüzeyinde kaldığında gece boyunca aynı çürük yapıcı etkiyi göstermektedir.
 
Dişler fırçalandıktan sonra sadece su içilebilinir. Bunun dışında içilen ya da yenilen her şeyden sonra yeniden dişlerin fırçalanması gerekir.
 
Diş çürüklerinin sıklıkla oluştuğu bir diğer önemli zaman da ara öğünlerdir. Ara öğünlerde tüketilen yiyecek ve içecekler çoğunlukla atıştırma tarzında olduğundan diş çürüğü oluşturma riskleri oldukça yüksektir. Genellikle okuldan gelen çocuklara akşamüstü saatlerinde süt veya meyve suyuyla birlikte kurabiye, bisküvi, poğaça gibi yiyecekler verilir. Bu tarz yiyecek ve içeceklerin karbonhidrat ve şeker içerikleri yüksektir ve diş yüzeylerinden uzaklaştırılmaları da oldukça zordur. Ara öğünlerde ağız ve diş sağlığı açısından en çok önerilen yiyecekler, besin değeri de daha yüksek olan peynirli sandviç, yoğurt, taze meyve/sebze, kuru yemiştir.
 
Çocuklarda diş çürüklerinin tedavi edilmesi hem çocuğu hem de anne-babayı oldukça zorlayan bir durumdur. Ders yoğunluklarının olduğu bu dönemde ağrılı bir diş nedeniyle uykusuz kalan veya tedavisi için okula gidemeyen çocuklarda bozulan düzenin yeniden oluşturulması zaman alabiliyor. Bu nedenle özellikle bu dönemde çürük oluşma riskini en aza indirmek gerekir
 
Okul döneminde çocuğunuzda diş çürüğü oluşma riskini en aza indirmek için öneriler:
 
  • Çocuğunuzun sabah kahvaltı sonrası ve akşamları yatmadan önce olmak üzere günde en az iki kez dişlerini fırçalamasını sağlayın.
  • Çocuğunuzun şeker tüketimini sınırlandırın. Şekerli yiyecek ve içecekleri ara öğünlerde vermek yerine ana öğünlerden hemen sonra verip sonrasında dişlerini fırçalamasını sağlayın.
  • Okulların başladığı bu dönemlerde pedodontistinize (Çocuk Dişleri Uzmanına) giderek çocuğunuzun ağız ve diş sağlığı muayenesini yaptırın. Bu sayede varsa başlangıç durumundaki çürükleri, ağrı yapmadan tedavi edilir ve eğitim döneminde size sıkıntı çıkarmaz.
  • Çürük oluşumunu önlemek ve dişleri çürük oluşumuna karşı güçlendirmek amacı ile fissür örtücü ve yüzeyel fluorid uygulaması gibi diş çürüğünden koruyucu uygulamaları, okulların başladığı bu dönemde yaptırmanız büyük önem taşır.